9. 9. 2019 - Bankowość centralna w kryzysie. Czy system celowania w inflację przetrwał?

    Kluczowe banki centralne znalazły się ostatnio w trudnej sytuacji. Inflacja jest słaba, poniżej celów inflacyjnych, w Japonii i strefie euro uporczywie trzyma się nisko. Jednocześnie wzrost gospodarczy spowalnia, a nawet zaczyna mówić się o możliwości recesji gospodarczej. Bankierzy centralni starają się reagować w tradycyjny sposób, tj. poprzez dalsze łagodzenie polityki pieniężnej czyli dalsze obniżanie podstawowych stóp procentowych. EBC rozważa nawet odnowienie programu luzowania ilościowego, tj. skupu obligacji rządowych i korporacyjnych. Celem jest wspieranie wzrostu gospodarczego, a przede wszystkim inflacji w horyzoncie polityki pieniężnej, tj. w ciągu najbliższych 12–18 miesięcy.

    9. 9. 2019 - Bankowość centralna w kryzysie. Czy system celowania w inflację przetrwał?

    Od lat 90. bankowość centralna stopniowo przestawiła się na system celowania w inflację (inflation targeting). Ten system polityki pieniężnej polega na tym, że poprzez ustawienie krótkoterminowych stóp procentowych na optymalnym poziomie, w horyzoncie polityki pieniężnej powinno dojść do osiągnięcia wymaganej stopy inflacji, zwykle na poziomie 2 %. Jednocześnie oczekiwania inflacyjne wszystkich podmiotów gospodarczych powinny być mocno zakotwiczone wokół celu inflacyjnego. Wynikiem powinna być względnie stabilna inflacja na poziomie celu inflacyjnego. Co więcej, i jest to kluczowe, zgodnie z teorią ekonomiczną, stabilna inflacja przyczyni się do maksymalizacji wzrostu gospodarczego w długim okresie. Tempo wzrostu PKB powinno oscylować wokół stopy wzrostu potencjalnego produktu. W rezultacie powinna istnieć względna równowaga i stabilność w gospodarce kluczowych zmiennych makroekonomicznych.

    Obecne problemy bankierów centralnych najlepiej obrazuje sytuacja w Japonii. Tutaj od wielu lat stopy są zerowe, wzrost gospodarczy jest anemiczny, a inflacja znacznie poniżej celu inflacyjnego. Teraz wydaje się, że strefa euro mogłaby znaleźć się w podobnej sytuacji. Motor gospodarczy strefy euro, Niemcy, jest już jedną nogą w recesji. Jednocześnie od kilku lat inflacja bazowa w strefie euro wynosi około 1%, a ogólna polityka pieniężna jest poluzowana już wiele lat. Dopiero w grudniu zakończono pierwszy program luzowania ilościowego. Dlatego nawet w strefie euro tradycyjna polityka pieniężna wydaje się mieć niewiele do zaoferowania.

    W przypadku tradycyjnej polityki pieniężnej, która jest teraz wdrażana, istnieje ryzyko wystąpienia baniek spekulacyjnych. Tanie pieniądze praktycznie na całym świecie doprowadziły ceny nieruchomości komercyjnych i mieszkaniowych do zawrotnych wysokości i w przypadku obligacji mamy możliwą bańkę spekulacyjną. W rzeczywistości cała niemiecka krzywa rentowności jest ujemna, około połowa portugalskich obligacji rządowych ma ujemną rentowność, rentowność 100-letnich austriackich obligacji rządowych wynosi poniżej 1%, a wiele obligacji korporacyjnych sprzedaje się z ujemną rentownością. Reasumując, obecnie obligacje o ujemnej stopie zwrotu wynoszą około 17 bilionów dolarów, co stanowi 30% całości! Naprawdę bezprecedensowa sytuacja. Dalsze luzowanie polityki pieniężnej może jeszcze bardziej zwiększyć nierównowagę, a nawet możliwość bańki spekulacyjnej na rynkach nieruchomości i aktywów finansowych.

    Niedawne doroczne spotkanie bankierów centralnych w Jackson Hole w USA pokazało, że nawet kluczowi bankierzy centralni nie boją się przyznać, że mają wątpliwości co do obecnej praktyki zarządzania polityką pieniężną poprzez celowanie w inflację. Do tej pory nie było nowej kompleksowej i solidnej teorii ekonomicznej, która mogłaby zastąpić obecny system, z wyjątkiem nowoczesnej teorii monetarnej (MMT), która twierdzi, że dług publiczny nie odgrywa roli i że rządy mogą go dowolnie emitować w celu osiągnięcia optymalnego zagregowanego popytu i stóp wzrostu PKB. Zobaczymy, co przyniosą kolejne miesiące. Być może zmiana jest bliższa, niż moglibyśmy się spodziewać.

     
    Michal Stupavský,
    strateg inwestycyjny Conseq Investment Management a.s.

    Na naszej stronie internetowej używamy plików cookies. Pliki cookies są wykorzystywane w celu zapewnienia prawidłowej funkcjonalności strony internetowej, analizy ruchu na niej oraz personalizacji treści i reklam. Informacje na temat wykorzystywania plików cookies można znaleźć na naszej stronie internetowej oraz w Zasadach korzystania ze strony internetowej i cookies, gdzie można również dokonać zmiany ustawień zgody w późniejszym terminie. Wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies?
    Więcej informacji i ustawienia preferencji