Co nas zainteresowało?
Robin Brooks, Senior Fellow w Brookings Institution i były główny strateg rynków walutowych w amerykańskim banku inwestycyjnym Goldman Sachs, opublikował na swoim blogu na platformie Substack bardzo trafny i interesujący komentarz podsumowujący makroekonomiczny rozwój w Japonii zatytułowany „Five charts on Japan ahead of the election“ (tłum. Pięć wykresów dotyczących Japonii przed wyborami). (link)
Lyn Alden, analityczka makroekonomiczna i autorka światowego bestsellera Broken Money, w najnowszym lutowym wydaniu swojego biuletynu inwestycyjnego szczegółowo omawia makroekonomię amerykańską i japońską. (link)
Na Blogu Financial Fables na platformie Substack można znaleźć doskonały artykuł pod tytułem „The Distorted Map of Emerging Markets“ (tłum. Zniekształcona mapa rynków wschodzących), który przedstawia inwestowanie w akcje na rynkach wschodzących z perspektywy dużych inwestorów instytucjonalnych, którzy zazwyczaj śledzą indeks MSCI Emerging Markets jako punkt odniesienia. (link)
W czwartek odbyło się posiedzenie Rady Banku CNB: Stopy procentowe bez zmian i przedstawienie nowej prognozy makroekonomicznej
W czwartek odbyło się regularne posiedzenie Rady Banku CNB. (link) Zgodnie z konsensusem analityków, Rada Banku pozostawiła podstawową stopę procentową, dwutygodniową stopę repo, na niezmienionym poziomie 3,5%. Za tą decyzją opowiedziało się wszystkich siedmiu członków Rady Banku.
Czeski Bank Narodowy przedstawił jednocześnie nową prognozę makroekonomiczną (link). Średnia stopa inflacji w tym roku powinna wynieść 1,6%, czyli nieco poniżej celu wynoszącego 2%. PKB powinien wzrosnąć o 2,9%, czyli nieznacznie powyżej strukturalnego potencjału podażowego wynoszącego 2,5%, a krótkoterminowe stopy procentowe powinny pozostać w przybliżeniu stabilne.
Specjalistyczne pojęcie tygodnia – IMPULS FISKALNY (fiscal impulse)
Impuls fiskalny to koncepcja makroekonomiczna, która służy ocenie, czy polityka fiskalna rządu w danym okresie ma wpływ ekspansywny, neutralny czy restrykcyjny na gospodarkę. W odróżnieniu od zwykłego monitorowania deficytu budżetowego, impuls fiskalny ma na celu uchwycenie zmian w polityce fiskalnej w czasie i ich wypływu na popyt zagregowany.
Podstawową ideą impulsu fiskalnego jest to, że istotny jest nie poziom salda budżetowego, ale jego zmiana w ujęciu rok do roku, po uwzględnieniu wpływu cyklu gospodarczego. W praktyce impuls fiskalny jest najczęściej mierzony jako roczna zmiana strukturalnego salda pierwotnego budżetu, zazwyczaj wyrażona jako procent PKB. Saldo strukturalne eliminuje wpływ automatycznych stabilizatorów, natomiast saldo pierwotne wyklucza koszty odsetkowe związane z zadłużeniem.
Interpretacja impulsu fiskalnego jest prosta:
- Dodatni impuls fiskalny oznacza złagodzenie polityki fiskalnej – rząd zwiększa wydatki lub obniża podatki, stymulując w ten sposób gospodarkę.
- Ujemny impuls fiskalny wskazuje na zaostrzenie polityki fiskalnej – konsolidację finansów publicznych, która ma hamujący wpływ na wzrost gospodarczy.
- Zerowy impuls odpowiada w przybliżeniu neutralnej polityce fiskalnej.
Z makroekonomicznego punktu widzenia impuls fiskalny jest istotny, ponieważ pozwala oddzielić aktywne decyzje rządu od zmian budżetowych, które następują automatycznie w wyniku cyklu gospodarczego. Na przykład poprawa salda budżetowego w okresie wzrostu gospodarczego nie musi oznaczać restrykcyjnej polityki fiskalnej – może to być jedynie kwestia wyższych dochodów podatkowych. Impuls fiskalny ma na celu analityczne oczyszczenie tej sytuacji.
W praktyce impuls fiskalny jest szeroko stosowany w krótkoterminowych prognozach makroekonomicznych, zwłaszcza w szacunkach dotyczących wzrostu PKB. Zmiany w polityce fiskalnej mają bezpośredni wpływ na popyt zagregowany i poprzez mnożniki fiskalne wpływają na aktywność gospodarczą. Dlatego impuls fiskalny jest powszechną zmienną wejściową w modelach banków centralnych, instytucji międzynarodowych i banków inwestycyjnych.
Kolejnym ważnym zastosowaniem jest ocena struktury makroekonomicznej, tj. połączenia polityki fiskalnej i monetarnej. Impuls fiskalny pomaga ocenić, czy polityka fiskalna wspiera, czy też osłabia działanie polityki monetarnej. Ma to kluczowe znaczenie zwłaszcza w środowisku zerowych lub niskich stóp procentowych, kiedy to polityka fiskalna przejmuje większą rolę stabilizacyjną.
Należy jednak podkreślić, że impuls fiskalny nie jest wielkością dokładną. Jego oszacowanie zależy od niepewnych założeń dotyczących potencjalnego produktu, luki popytowej PKB oraz elastyczności dochodów i wydatków. W związku z tym wyniki mogą się różnić w zależności od instytucji i należy je interpretować z ostrożnością.
Podsumowując, impuls fiskalny jest praktycznym narzędziem analitycznym, które pozwala w zrozumiały sposób wyrazić zmianę polityki fiskalnej i jej krótkoterminowy wpływ na gospodarkę. Jest nieodzowny przy ocenie polityki gospodarczej, prognozach makroekonomicznych i analizie ryzyka fiskalnego.
Podsumowanie wydarzeń na światowych rynkach finansowych w zeszłym tygodniu
W ubiegłym tygodniu najlepsze wyniki osiągnęło złoto (+5,6 %) oraz akcje w Indiach (+3,1 %), Japonii (+1,8 %) i Ameryce Łacińskiej (+1,6 %). Z drugiej strony słabo radziła sobie amerykańska Wspaniała Siódemka (-4,7 %) oraz akcje chińskie (-3,9 %).
Na rynkach obligacji w ubiegłym tygodniu panował względny spokój, a średnia globalna rentowność obligacji do terminu zapadalności spadła o jeden punkt bazowy do 3,52%.
Podsumowanie wydarzeń na światowych rynkach finansowych od początku roku
Od początku bieżącego roku najlepsze wyniki osiągnęły akcje w Ameryce Łacińskiej (+17,2 %), złoto (+14,7 %) i ropa Brent z Morza Północnego (+11,8 %). Z drugiej strony, jak dotąd nie radzą sobie najlepiej amerykańska Wspaniała siódemka (-4,1 %), akcje indyjskie (-2,1 %) i ogólnie akcje wzrostowe (-1,2 %).
Rozwój sytuacji na rynkach obligacji był dotychczas stosunkowo spokojny, a średnia globalna rentowność obligacji do terminu zapadalności utrzymuje się na poziomie 3,52% z końca 2025 roku. Jednak pod powierzchnią widoczne są znaczne różnice. Na przykład japońskie obligacje skarbowe radzą sobie bardzo słabo, podczas gdy czeskie obligacje skarbowe osiągają stosunkowo dobre wyniki.
Cytat tygodnia
Staying rational while everyone else is losing their head is as hard as ever (tłum. Zachowanie racjonalnego podejścia, gdy wszyscy inni tracą głowę, jest trudniejsze niż kiedykolwiek). – James Montier
Michal Stupavský
Strateg inwestycyjny